Portfolio, BALBEY Area


 

"BALBEY"; FORGOTTEN DISTRICT OF ANTALYA
Antalya'nın ilk mahallelerinden olan Balbey'de büyük bir tarihi miras yatıyor.

Bir ismi de Bali Beğ olan bu mahallenin kuruluşu çok eskilere dayanır. Ortaçağdan itibaren zamanla Kaleiçi’ne sığmayan nüfus, kısmen kale dışına taşmış; yeni yerleşim birimleri yapılmış ve yeni mahalleler kurulmuştu. Bunlardan Değirmenönü ve Yenikapı, Rumların kurduğu mahallelerdi. Türkler ve Araplar Balbey, Elmalı, Kışla mahallelerini kurmuşlardı. Adını, yaklaşık 500 yıl önce Osmanlı Valilerinden Bali Bey tarafından yaptırılan camiden alan mahallede, Bali Bey Camisi, Balbey Hamamı, Çifte Hamam, Ekmekçibaşı-Loncaaltı Camisi önemli eserler bulunmaktadır…

1671 yılında Antalya’yı ziyaret eden Evliya Çelebi, Antalya’nın surları dışında 500 dükkânı olan bir bedesten ile 600 dükkânı olan Dizdar Cafer Ağa Hanı’ndan söz ettiğine göre, bugün Kalekapısı olarak adlandırdığımız alan, o yıllarda da önemli bir Pazar yeri idi.

 

Balbey Mahallesi konusunda eski kaynaklarda araştırma yapan Antalya Üniversitesi, Tarih Bölümü Yard. Docenti Muhammed Güçlü, Balbey Mahallesi hakkında yazdığı bir makalede şu bilgileri bize aktarmaktadır: Bali Beğ Camii (Balı Beğ Medresesi ve Balı Beğ Hamamı ile bir külliye olmalıdır. Osmanlı Devleti’nin son döneminde de varlığını muhafaza ederek günümüze Balbey Mahallesi adıyla intikal eden Bali Beğ Mahallesi’nin 1339 (1920-1921) senesinde muhtarı Mehmed, a’zâsı Ali Efendi İbn-i Mehmed ve imamı Hafız İsmail’dir. Sonuç olarak Balıbey mahallesi kale dışında kurulmuştur. Mahallenin ilk nüvesi Selçuklular tarafından atılmıştır. Balıbey mahallesi muhtemelen Balı Zaviyesi=Balı Baba Zaviyesi’nin sakinleri tarafından Balıbey Camisi etrafında kurulmuştur. Daha sonra mahallede Balıbey Cami Vakfı kurularak, mahallenin ve aynı adı taşıyan külliyenin devamı ve imarı sağlanmıştır. Mahallenin adı XIX. Yüzyıla ait kaynaklarda Balibey mahallesi ve Balibey cami olarak geçmekte ise de Cumhuriyet döneminde Balbey şekline dönüştürülmüştür. Ancak doğru şeklinin Balıbey olması gerekir. Bugün Kalekapısı, Hanlar Bölgesi olarak adlandırılan bölge geçmişten günümüze kadar Antalya kentinin en hareketli merkezi olmuştur. Balbey Mahallesi de bu ticari merkezin hemen kuzeydoğusunda yer almaktadır…

BALBEY VE BAZI TARİHLER

-1562: Yeni kurulan kent merkezindeki Balbey Mahallesi’nde 12 hanede 60 kişi yaşamaktadır.

-1606: Balbey [Cumhuriyet] Hamamı yeniden inşa edildi.

-1798/99: Napolyon’un katliamından korkarak Mısır’dan kaçan Arap kökenli mülteciler Antalya’ya geldi. Kaleiçi, Balbey semtleri ile Arap Suyu mevkiine yerleştirildiler.

-1835: Balbey Mahallesi’nde muhtarlık teşkilatı kuruldu. 1837: Yapılan sayıma göre, kentin 47 mahallesindeki nüfusu 12.000 idi. Balbey Mahallesinde 15 Hane, 93 ev ve 540 nüfus var.

-1846: Balbey Mahallesi’nde Arap Mescidi Çeşmesi inşa edildi.

-1862: Bu yılın Ekim ayı ortalarında Antalya’ya gelen E. Sperling, adındaki seyyah, “Çarşı, Paşa Konağı ve şehrin en güzel hanı şehir dışında inşa edilmiştir” demektedir. E. Sperling’in bu bilgisi bize; Balbey Mahallesi’nin kalbi olan çarşı ve bedestenin etkin olduğunu ve yabancıların dikkatini çektiğini göstermektedir.

-1860: İki kapılı Han inşa edildi.

-1870: Balbey Camisi karşısındaki ulu çınar, Demirci Osman Bey tarafından dikildi.

-19 Yüzyıl sonu: Zincirli Han, Kışla hanı, Kızılkaya hanı ile Tatoğlu hanı inşa edildi.

-4 Mart 1924 – 1927: Selanik ve Kesriye’nin kent yaşamından gelen mübadillere Antalya Kaleiçi’nde; Balbey, Elmalı Mahalleleri ile Yenikapı gibi sur dışı semtlerde evler verildi.

-1997: Antalya Kalekapısı semtinde yer alan Tek Kapılı Han, İki Kapılı Han ve Pazar Hamamı, Antalya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nca koruma altına alındı.

-13 Mart 2004: Balbey Mahallesi’nde restore edilen bir binada ‘Antalya Evleri Araştırma Merkezi’ açıldı.

Advertisements
This entry was posted in . Bookmark the permalink.

Thanks for following me

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s